Wat is condoleren?
Wat zeg je bij condoleren?
Wie condoleer je bij overlijden?
Hoe kun je iemand persoonlijk condoleren?
Voorbeelden van echte aandacht bij condoleren.
Soms wil je iemand laten weten dat je aan ze denkt. Juist op een moment dat woorden tekort lijken te schieten. Vaak is dat precies waar het lastig wordt.
Wat schrijf je op een condoleance kaart?
We merken dat veel mensen hierop vastlopen. Dat ze blijven hangen in “veel sterkte”, terwijl ze eigenlijk iets persoonlijkers willen zeggen. Maar wat moet je schrijven en hoe zorg je ervoor dat het mooi en goed overkomt? Dagelijks zien we deze kaarten voorbij komen. En juist daardoor weten we hoe groot het verschil kan zijn.
In dit artikel hebben we 10 voorbeeldteksten voor je verzameld.
Woorden die ons raken.
Woorden die net iets meer zeggen.
Zodat jij sneller iets kunt schrijven dat oprecht en persoonlijk voelt, en iemand laat voelen: “Je staat er niet alleen voor” en “Ik voel je verdriet”.
Want condoleren hoeft niet perfect te zijn, zolang het oprecht en met aandacht is.
Wat schrijf je bij condoleren?
Soms helpen voorbeelden om woorden te vinden. Niet om letterlijk over te nemen, maar om je op weg te helpen.
Liefdevolle woorden bij het verlies van iemand die oud geworden is
Bij het overlijden van een ouder persoon kun je stilstaan bij het leven dat is geleefd. Je kunt herinneringen delen of benoemen wat iemand voor jou heeft betekend.
Lieve oma Fientje,
We denken aan hoe fijn opa Willem het vond om ’s ochtends vroeg te luisteren
naar het wakker worden van de wereld.
De wereld wordt nu wakker zonder hem.
Maar in het fluiten van de eerste vogeltjes zullen we altijd aan hem denken.
Heel veel liefs,
Tomas en Naomi
Condoleer voorbeeld bij een overlijden na een langdurig ziek zijn
Wanneer iemand langdurig ziek is geweest, is er soms al wat tijd geweest om bij het naderende moment van afscheid stil te staan. Je kunt dan schrijven over deze periode, dat het een intens maar wellicht ook mooi en verbindend proces is geweest en dat je iemand rust gunt na alles wat er is gebeurd.
Lieve Marieke,
Soms komt afscheid niet onverwacht.
En toch blijft het gemis even groot.
We hopen dat er naast het verdriet, ook rust mag zijn.
Na alles wat jullie samen hebben doorgemaakt.
In de herinneringen die blijven, is Erik nooit ver weg.
We denken aan je.
Liefs,
Jeroen, Sophie, Daan en Luuk
Voorbeeldtekst om sterkte te wensen bij een plotseling overlijden
Bij een plotseling overlijden overheerst vaak de schok. Je kunt dat benoemen door te zeggen dat het onwerkelijk voelt, dat je geschrokken bent en dat je aan iemand denkt. Dat soort erkenning maakt je boodschap oprecht.
Lieve Maarten,
Wat er is gebeurd, is bijna niet te bevatten.
Zo plotseling, zo stil.
We denken aan jou, en aan Femke en Evert.
Jullie prachtige Eveline blijft in de kleine momenten.
We hopen dat die mooie herinneringen jullie houvast en kracht
geven in de periode die komen gaat.
Liefs,
Peter en Renske
Troostende woorden om te condoleren als woorden tekortschieten
Wanneer woorden tekort schieten, mag je dat gewoon zeggen. Een korte, voorzichtige boodschap waarin je laat weten dat je meeleeft en aan iemand denkt, is vaak genoeg.
Lieve Johan, Anja en Sam,
Soms zijn er geen woorden die passen.
Omdat het verlies te groot is.
Zo jong. Zo oneerlijk. Zo verdrietig.
We denken veel aan Emma. Aan hoe creatief ze was.
Het kaartje met haar mooie tekening… heel bijzonder.
Ze zal ontzettend gemist worden.
Liefs,
Mark, Elise, Noor en Lotte
Waarom condoleren vaak zo lastig voelt
Verdriet is kwetsbaar, en daardoor worden we voorzichtig. Je wilt iets bijzonders schrijven, maar bent bang om het verkeerde te zeggen. Veel condoleance teksten blijven daardoor onpersoonlijk en op afstand:
“Gecondoleerd”
“Met oprechte deelneming”
“Heel veel sterkte”
Allemaal goed bedoelde woorden, maar ze missen de èchte verbinding.
Terwijl het daar juist om draait; laten voelen dat je er bent, dat je meeleeft, dat iemand er niet alleen voor staat.
Hoe je persoonlijk en met echte aandacht condoleert
Persoonlijk condoleren begint met even stilstaan. Niet alleen bij wat er is gebeurd, maar ook bij wat het betekent. Een overlijden na een langdurige ziekte voelt anders dan het verdriet bij een plotseling afscheid. Het verliezen van iemand die oud is geworden, voelt anders dan het afscheid nemen van een jonger persoon.
Door bewust stil te staan bij het verlies, kun je je beter inleven en worden je woorden vanzelf persoonlijker.
Een condoleance tekst hoeft ook helemaal niet ingewikkeld of groots te zijn. Vaak zit het juist in iets kleins. Het delen van een bijzondere gedachte of liefdevolle herinnering. Iets wat je samen hebt meegemaakt of iets wat je waardeerde aan iemand. Of simpelweg erkennen hoe verdrietig dit wel niet moet zijn. Dat is vaak al genoeg.
Door het persoonlijk te maken laat je zien dat je meeleeft en dat het ook in jouw gedachten is.
Op welke manieren kun je condoleren?
Er zijn verschillende manieren om te condoleren, en elke vorm is op zijn eigen manier waardevol. Er is niet één juiste manier om te condoleren, maar vaak is het een combinatie van verschillende manieren, op verschillende momenten, kort en wat langer na het overlijden.
Kijk vooral naar wat er past bij het moment, bij degene die je wilt condoleren en bij jou.
Een kort berichtje is vaak de eerste reactie nadat je hebt gehoord dat iemand is overleden. Voor de nabestaanden is het fijn om deze berichtjes te ontvangen. Om te weten dat er aan ze gedacht wordt, en dat familie en vrienden meeleven.
Een telefoontje is persoonlijk en kan veel betekenen. Maar het is ook intens en vraagt om ruimte. In de vaak al overweldigende periode, vlak na het overlijden van een dierbare, is een telefoontje niet altijd passend. Soms is het fijner om hier even mee te wachten tot de storm is gaan liggen en er weer ruimte is voor echte aandacht en een fijn gesprek.
Een kaart, een brief of tastbaar gebaar van troost heeft een andere waarde. Het laat zien dat je bewust de tijd hebt genomen en hebt nagedacht over wat je wilt geven en zeggen. En misschien wel het belangrijkste: het is een gebaar dat blijft.
Je woorden kunnen later nog eens opnieuw gelezen worden.
Op een moment dat het stil is.
Op een dag waarop het gemis weer even extra voelbaar is.
Zo wordt een klein gebaar iets blijvends. Niet alleen voor nu, maar ook voor later.
Wie condoleer je bij een overlijden?
Wanneer iemand overlijdt, denken we vaak in eerste instantie aan de partner van degene die overleden is. Maar het verdriet raakt bijna altijd meerdere mensen.
De echtgenoot / echtgenote.
De kinderen
De kleinkinderen
De ouders
Broers en zussen
Famileleden
(Beste) vrienden
Iedereen ervaart het verlies op zijn eigen manier. Door ze persoonlijk aan te spreken, laat je zien dat je hebt stilgestaan bij wie zij zijn en wat dit afscheid voor hen betekent.
Het is dan ook helemaal niet gek om meerdere mensen te condoleren, en je hoeft het ook niet ingewikkeld te maken. Een persoonlijke zin, afgestemd op degene die je condoleert en jouw band met de overledene, is al genoeg.
Wanneer laat je iets van je horen?
In de eerste weken na het overlijden is er vaak veel aandacht. Veel berichtjes, stapels condoleancekaarten en meerdere bossen bloemen.
Maar daarna wordt het stiller.
Terwijl het gemis blijft.
Het strekt zich uit over weken, maanden, jaren zelfs. Waarin de rest van de wereld alweer verder draait, maar het verdriet onverminderd groot blijft en je op de meest onverwachte momenten, weer ineens helemaal van je stuk kan brengen. Juist daarom is het waardevol om ook op een later moment nog eens stil te staan bij het verdriet.
Zo kun je condoleren, stap voor stap
Je hoort het nieuws en je laat iets van je horen. Een kort berichtje, om te laten weten dat je aan iemand denkt.
“Wat ontzettend verdrietig om te horen van Paul. Ik moest meteen denken aan hoe hij altijd zo prachtig akoestische gitaar kon spelen. Ik denk aan je, lieve Sandra.”
Daarna, in de eerste dagen, neem je even de tijd. Voor een persoonlijke kaart, een mooie brief of een klein, tastbaar gebaar.
"Ik denk terug aan die zomeravond in jullie tuin, met Paul achter de barbecue en zijn lach die overal bovenuit klonk. Dat zegt voor mij alles over wie hij was.”
Sta je dicht bij iemand? Dan kun je meer doen dan alleen woorden. Je maakt een pan verse soep. Haalt de kinderen een middagje op van school. Of doet even de boodschappen. Zonder dat iemand erom hoeft te vragen.
Op de ochtend van de uitvaart laat je weer even iets van je horen.
“Heel veel liefs en kracht voor straks. We gaan er een mooi afscheid van maken.”
En bij het afscheid zelf… Je kijkt iemand even aan en geeft een lieve strakke knuffel.
“Ik weet niet goed wat ik moet zeggen… maar ik denk aan je.”
En dan, in de maanden daarna, wanneer het stiller wordt… laat je opnieuw iets van je horen.
Een kaart.
Een bericht.
Een klein gebaar dat zegt: ik denk nog steeds aan je.
“Gisteren reed ik langs dat bankje waar jij en Paul altijd samen zaten. Ik moest meteen aan hem denken. Hoe gaat het met je?”
Ook op de emotionele “eerste-keer-zonder-dagen” die zwaar kunnen zijn.
Een eerste Kerst zonder hem.
Zijn verjaardag.
Of jouw verjaardag, zonder hem.
“Vandaag denk ik aan je.
Omdat dit zo’n dag is waarop het gemis extra voelbaar moet zijn.”
En een jaar later…
“Het is vandaag een jaar geleden.
We denken aan Paul en aan jou.”
Dagen waarop de herinnering weer dichtbij voelt en het verdriet weer groot. Juist dan, wanneer het niet verwacht wordt, kan een klein troostvol gebaar enorm veel betekenen.
Condoleren stopt niet na een paar dagen. Of na een week of twee. Het zit in die kleine momenten daarna. Waarin je laat voelen: "ik denk nog steeds aan je."
Tot slot: condoleren draait om echte aandacht
Condoleren gaat niet over de perfecte woorden.
Het gaat over aandacht.
Over even stilstaan.
Over laten voelen dat je er bent.
Soms met woorden.
Soms met een klein gebaar.
En soms alleen met de gedachte:
"Ik denk aan je".
Niet alleen op dat eerste moment, maar juist ook in de periode daarna.
